Ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα (1310-1320), από τον Όσιο Νείλο τον Εριχιώτη και ήταν ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα στην Ήπειρο. Χρημάτισε έδρα Πατριαρχικής Εξαρχίας και Επισκοπής με 12 χωριά της επαρχίας και την πόλη των Φιλιατών. Λειτούργησε Κρυφό Σχολειό και Ιερατική Σχολή.

Το καθολικό, είναι ναός τετρακίονος σταυροειδής εγγεγραμμένος μετά τρούλου, κτισμένος τον 14ο αιώνα και ανακαινισμένος τον 16ο (1568).

Τα κοσμοπολίτικα Σύβοτα είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό τοποθετημένο μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο, ενώ απένταντι αντικρίζει τα νησάκια του Αγίου Νικολάου και Μαύρου Όρους, προκαλώντας μια ειδυλλιακή εικόνα.

Οι μαρίνες των Συβότων και της Πλαταριάς έχουν την δυνατότητα να φιλοξενήσουν μικρά σκάφη, βοηθώντας στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Επίσης, όμορφα χωριά, όπως η Φασκομηλιά και ο Αργυρότοπος, είναι ενδιαφέροντες προορισμοί για κάθε επισκέπτη της περιοχής.

Με 10.000 κατοίκους και σε υψόμετρο 750μ. η Παραμυθιά είναι χτισμένη στους καταπράσινους πρόποδες της οροσειράς Γκορίλα, ανάμεσα στον Αχέροντα και τον Καλαμά, δύο ιστορικά ποτάμια της περιοχής.

Ο ιερός ναός της Παναγίας και το κάστρο του Αγίου Δονάτου είναι δύο απο τα σπουδαιότερα αξιοθέατα της Παραμυθιάς, ενώ ο επισκέπτης μπορεί επίσης να δει τα Βυζαντινά Λουτρά, τον πύργο "Κούλια" και το λαογραφικό μουσείο της Κρυσταλοπηγής.